Alarm sigurie në Turqi? SHBA pezullon shërbimet konsullore dhe evakuon stafin nga jugu i vendit

Monday, 09 March 2026 14:01

• Written by Mexhis

Shtetet e Bashkuara kanë pezulluar përkohësisht disa shërbime konsullore në jug të Turqisë dhe kanë urdhëruar largimin e personelit jo-thelbësor, për shkak të shqetësimeve në rritje për sigurinë në rajon. Lajmi është raportuar nga media ndërkombëtare dhe nga agjenci të besueshme si Al Jazeera dhe Anadolu Agency.

Masat janë marrë në kuadër të tensioneve të forta që kanë shpërthyer në Lindjen e Mesme pas përshkallëzimit të konfliktit mes SHBA-së, Izraelit dhe Iranit, i cili ka rritur rrezikun e sulmeve hakmarrëse ndaj objektivave të lidhura me SHBA-në dhe NATO-n në rajon.

Sipas raportimeve, Departamenti Amerikan i Shtetit ka vendosur të kufizojë aktivitetin konsullor dhe të reduktojë praninë diplomatike në zonat jugore të Turqisë si masë paraprake sigurie. Autoritetet amerikane u kanë kërkuar gjithashtu qytetarëve të tyre në rajon të tregojnë kujdes të shtuar dhe të shmangin zonat pranë instalimeve ushtarake.

Vendimi vjen në një moment kur situata në Lindjen e Mesme është përkeqësuar ndjeshëm, me sulme raketore dhe dronësh në disa vende të rajonit dhe me rrezikun që konflikti të zgjerohet përtej zonës së përplasjes direkte mes Iranit dhe aleatëve të tij.

Turqia vendos 6 avionë F-16 dhe sisteme mbrojtëse ajrore në Qipron Turke

Monday, 09 March 2026 13:28

• Written by Mexhis

Turqia njoftoi sot se gjashtë avionë luftarakë dhe sisteme të mbrojtjes ajrore janë vendosur në Republikën Turke të Qipros Veriore (TRNC) si pjesë e përpjekjeve për të forcuar sigurinë e territorit mes tensioneve rajonale, transmeton Anadolu.

Në një deklaratë, Ministria turke e Mbrojtjes Kombëtare tha: "Si pjesë e qasjes me faza për të rritur sigurinë e Republikës Turke të Qipros Veriore nën dritën e zhvillimeve të fundit në rajonin tonë, gjashtë avionë luftarakë F-16 'Fighting Falcon' dhe sisteme të mbrojtjes ajrore janë vendosur në Republikën Turke të Qipros Veriore që nga sot".

Deklarata shton se Ankaraja mund të ndërmarrë hapa të mëtejshëm në varësi të mënyrës se si evoluon situata. "Masa shtesë do të vazhdojnë të merren bazuar në zhvillime të mëtejshme, nëse vlerësohet e nevojshme", tha ministria.

Njoftimi erdhi mes tensioneve në rritje për shkak të sulmeve të SHBA-së dhe Izraelit ndaj Iranit. Të mërkurën, avionët luftarakë grekë F-16V zbarkuan në aeroportin "Paphos" në Qipron Greke pas sulmeve të fundit iraniane të lidhura me përshkallëzimin rajonal./ AA

Mojtaba Khamenei në krye të Iranit – pasardhësi i liderit të vrarë merr pushtetin

Monday, 09 March 2026 13:01

• Written by Mexhis

Mojtaba Khamenei është emëruar lideri i ri suprem i Iranit, pak më shumë se një javë pasi sulmet e përbashkëta izraelito-amerikane vranë babanë e tij, Ajatollahun Ali Khamenei, së bashku me disa anëtarë të familjes, përfshirë bashkëshorten e liderit të ri Zahra Adel, nënën e tij Mansoureh Khojasteh Bagherzadeh, një djalë dhe një motër.

Asambleja e Ekspertëve – organi prej 88 klerikësh që sipas Kushtetutës iraniane ka detyrën të emërojë autoritetin më të lartë të vendit – njoftoi të dielën se Mojtaba ishte zgjedhur si lideri i tretë suprem i Republikës Islamike që nga revolucioni i vitit 1979.

Njoftimi erdhi ndërkohë që Irani vazhdon të përballet me sulme ushtarake nga Izraeli dhe Shtetet e Bashkuara.

Javën e kaluar, Izraeli goditi një ndërtesë në Qom, një nga qendrat kryesore të studimeve shiite, ku pritej të mblidheshin anëtarët e Asamblesë së Ekspertëve për të vendosur mbi liderin e ri të vendit, në atë që dukej si një përpjekje për t’i vrarë ata.

Vendimi për të emëruar djalin e liderit të vrarë suprem u mor sipas procedurave kushtetuese dhe jo si një transferim i trashëguar i pushtetit.

Mojtaba Khamenei, një klerik shiit 56-vjeçar, ka qenë më parë objekt kërcënimesh për atentat – një faktor që, sipas analistëve, mund të ketë forcuar kandidaturën e tij ndërsa Irani përpiqet të tregojë se nuk do t’i nënshtrohet presionit të jashtëm.

Presidenti amerikan Donald Trump deklaroi javën e kaluar për Axios se një emërim i tillë do të ishte “i papranueshëm”, duke sugjeruar se ai duhet të kishte rol në përzgjedhjen e liderit të ri të Iranit.

“Po humbin kohë. Djali i Khameneit është një figurë e dobët. Unë duhet të jem i përfshirë në emërim”, tha Trump.
“Djali i Khameneit është i papranueshëm për mua”.

Jeta e hershme dhe formimi

Mojtaba Khamenei lindi më 8 shtator 1969 në qytetin Mashhad në verilindje të Iranit, një nga qendrat më të rëndësishme fetare të vendit.

Ai është djali i dytë i Ajatollah Ali Khameneit, i cili drejtoi Iranin si lider suprem nga viti 1989 deri sa u vra në sulmet izraelito-amerikane më 28 shkurt. Mojtaba është gjithashtu nipi i klerikut shiit Sayyed Javad Khamenei.

I rritur gjatë viteve të trazirave të Revolucionit Islamik, Mojtaba pa nga afër ngritjen e babait të tij nga figurë revolucionare në president dhe më pas lider suprem.

Ai u martua me Zahra Haddad-Adel, vajzën e politikanit konservator dhe ish-kryetarit të parlamentit Gholam-Ali Haddad-Adel.

Zahra Haddad-Adel ishte ndër personat e vrarë në sulmin që goditi rezidencën e familjes Khamenei në Teheran.

Ashtu si shumë figura të larta të establishmentit fetar iranian, Mojtaba kreu studimet teologjike në Qom, qendra kryesore e studimeve shiite në Iran.

Atje ai studioi jurisprudencë islame dhe teologji nën drejtimin e disa klerikëve të njohur, përfshirë Ajatollah Mahmoud Hashemi Shahroudi, Ajatollah Lotfollah Safi Golpaygani dhe Mohammad-Taqi Mesbah-Yazdi.

Analistët thonë se Mojtaba kaloi pjesën më të madhe të karrierës duke dhënë mësim në seminaret fetare të Qom-it, përfshirë kurse të avancuara të jurisprudencës të njohura si dars-e kharej, niveli më i lartë i studimeve në seminaret fetare.

Pavarësisht rolit të tij të gjatë në qarqet fetare, ai nuk ka mbajtur kurrë një post zyrtar qeveritar dhe nuk ka kandiduar në zgjedhje.

Një votim vendimtar në një moment krize

Mojtaba Khamenei merr drejtimin e vendit në një moment kur Irani përballet me atë që zyrtarët e përshkruajnë si kërcënim ekzistencial për integritetin territorial dhe të ardhmen politike të vendit, ndërsa Izraeli dhe SHBA rrisin presionin ushtarak.

Mediat shtetërore raportuan se Asambleja e Ekspertëve e zgjodhi atë përmes një “vote vendimtare”. Ky organ u bëri thirrje iranianëve – “veçanërisht elitave dhe intelektualëve të seminareve dhe universiteteve” – të betohen për besnikëri ndaj udhëheqjes së re dhe të ruajnë unitetin kombëtar.

Edhe pse nuk ka marrë pjesë kurrë në zgjedhje, Mojtaba është konsideruar prej kohësh një figurë me ndikim brenda rrethit të ngushtë të babait të tij.

Vëzhguesit e politikës iraniane thonë se ai ka ndërtuar lidhje të forta me Gardën Revolucionare Islamike (IRGC).

Gjatë luftës Iran-Irak në vitet 1980, ai shërbeu në batalionin Habib të IRGC dhe mori pjesë në disa operacione ushtarake.

Emërimi i tij vjen mes kërcënimeve të hapura nga zyrtarë izraelitë, të cilët kanë paralajmëruar se do të shënjestrojnë çdo pasardhës të liderit të vrarë.

“Çdo lider i zgjedhur nga regjimi iranian për të vazhduar planin për shkatërrimin e Izraelit, për të kërcënuar Shtetet e Bashkuara, botën e lirë dhe vendet e rajonit, dhe për të shtypur popullin iranian, do të jetë një objektiv i sigurt për eliminim, pavarësisht emrit apo vendit ku fshihet”, shkroi javën e kaluar në rrjetin social X ministri izraelit i Mbrojtjes Israel Katz.

E PABESUESHME! Trump e pranon publikisht: Vendimin për fundin e luftës e merr Netanyahu!

Monday, 09 March 2026 13:01

• Written by Mexhis

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, i tha të dielën The Times of Israel se vendimi për momentin kur do të përfundojë lufta me Iranin do të jetë një vendim i përbashkët që ai do ta marrë së bashku me kryeministrin izraelit Benjamin Netanyahu.

Trump pohoi gjithashtu në intervistën e shkurtër telefonike se Republika Islamike do ta kishte shkatërruar Izraelin nëse ai dhe Netanyahu nuk do të kishin qenë në pushtet.

“Irani do ta shkatërronte Izraelin dhe gjithçka përreth tij… Ne kemi punuar së bashku. Kemi shkatërruar një vend që donte të shkatërronte Izraelin”, tha ai.

Presidenti amerikan u pyet nëse ai vetë do të vendosë kur do të përfundojë lufta me Iranin apo nëse edhe Netanyahu do të ketë fjalën e tij.

“Mendoj se është një vendim i përbashkët… deri diku. Kemi qenë në bisedime. Unë do të marr vendimin në kohën e duhur, por gjithçka do të merret në konsideratë”, u përgjigj ai, duke lënë të kuptohet se ndërsa Netanyahu do të japë mendimin e tij, vendimi përfundimtar do të merret nga presidenti amerikan.

I pyetur nëse Izraeli mund ta vazhdojë luftën kundër Iranit edhe pasi SHBA të vendosë të ndalojë sulmet e saj, Trump nuk pranoi të komentojë mbi këtë mundësi teorike, por shtoi:

“Nuk mendoj se do të jetë e nevojshme.”

Trump është përpjekur të shmangë përcaktimin e një afati të qartë për luftën, por zëdhënësja e Shtëpisë së Bardhë Karoline Leavitt tha të premten se Uashingtoni pret që konflikti të zgjasë katër deri në gjashtë javë.

Përgjigjet e Trump për The Times of Israel tregojnë gjithashtu nivelin e konsiderueshëm të ndikimit që Netanyahu duket se ka në vendimmarrjen e Trump për luftën, të cilën SHBA dhe Izraeli e nisën së bashku më 28 shkurt, me një sulm që vrau liderin suprem të Iranit, Ali Khamenei.

Trump dha intervistën telefonike pak pasi mediat shtetërore iraniane njoftuan se Asambleja e Ekspertëve kishte emëruar Mojtaba Khamenein, djalin e liderit të vrarë, si liderin e ri suprem të vendit.

Disa orë më parë, Trump i tha ABC News se lideri i ardhshëm i Iranit nuk do të “zgjasë shumë” nëse nuk ka miratimin e Shtëpisë së Bardhë.

Trump refuzoi të komentojë për The Times of Israel mbi zgjedhjen e Mojtaba Khameneit, duke u mjaftuar me deklaratën:
“Do të shohim çfarë do të ndodhë.”

“Jepini Netanyahut faljen”

Presidenti amerikan bëri bujë në Izrael javën e kaluar kur e quajti presidentin izraelit Isaac Herzog një “turp”, pasi ky i fundit nuk kishte ndjekur thirrjen e tij për të falur Netanyahun, i cili po përballet me një proces gjyqësor për akuza të dyshuara për ryshfet, mashtrim dhe shkelje të besimit.

Të nesërmen, megjithatë, ambasadori i Trump në Izrael, Mike Huckabee, u takua me Herzog dhe vlerësoi udhëheqjen e tij.

I pyetur nëse kjo ishte pjesë e një strategjie “polici i mirë – polici i keq” për të ndikuar te Herzog, Trump shmangu një përgjigje të drejtpërdrejtë, por sërish kritikoi presidentin izraelit.

“Bibi Netanyahu duhet ta marrë atë falje menjëherë. Mendoj se ai [Herzog] po bën një gjë të tmerrshme duke mos e dhënë. Ne duam që Bibi të përqendrohet te lufta, jo te një falje qesharake”, tha Trump për The Times of Israel, duke iu referuar Netanyahut me nofkën e tij.

Zyra e Herzog deklaroi javën e kaluar se është kompetencë e presidentit të vendosë vetë nëse do t’i japë apo jo falje Netanyahut.

“Presidenti Herzog e respekton dhe e vlerëson shumë kontributin e madh të Donald Trump për sigurinë e Izraelit”, tha zyra e tij, duke theksuar megjithatë se Izraeli “është një shtet sovran i qeverisur nga sundimi i ligjit” dhe se kërkesa për falje po shqyrtohet nga Ministria e Drejtësisë, e cila do të japë opinionin e saj ligjor sipas procedurës.

Nuk është bërë e ditur ende se kur do të publikohet ky opinion.

Marrëdhënia Trump–Netanyahu

Marrëdhënia e Trump me Netanyahun është përmirësuar ndjeshëm që nga sezoni zgjedhor presidencial amerikan i vitit 2024, pasi më parë ata dukeshin se ishin përplasur katër vite më herët, kur kryeministri izraelit përgëzoi Joe Biden për fitoren ndaj Trump.

Në një intervistë të vitit 2021 me gazetarin izraelit Barak Ravid, Trump kishte kritikuar Netanyahun për përgëzimin e Biden dhe kishte pretenduar se kryeministri izraelit nuk kishte qenë kurrë i interesuar seriozisht për paqen me palestinezët.

I pyetur në intervistën telefonike të së dielës nëse ndjenjat e tij për Netanyahun kishin ndryshuar që nga ajo kohë, Trump u përgjigj:

“Kemi bërë një punë të shkëlqyer së bashku, siç kemi bërë me Iranin.”

“Tani kemi Iranin që po shkatërrohet”

Presidenti amerikan bëri gjithashtu një deklaratë të re për qëllimet e Iranit, në një përpjekje të dukshme për të justifikuar vendimin për të nisur luftën kundër Republikës Islamike tetë ditë më parë.

“Irani do ta shkatërronte Izraelin dhe gjithçka përreth tij… dhe tani shikoni çfarë kemi — kemi ata që po shkatërrohen”, tha Trump për Iranin.

Ai shtoi se nuk ishte i befasuar nga mbështetja e gjerë për luftën kundër Iranit në Izrael, duke bërë shaka se e vetmja gjë më popullore atje janë vetë vlerësimet e tij.

Trump përsëriti gjithashtu lavdërimet për Netanyahun dhe bashkëpunimin e tyre kundër Iranit.

“Bibi ka bërë një punë të shkëlqyer. Ai ka qenë një kryeministër në kohë lufte. Kemi punuar së bashku. Kemi shkatërruar një vend që donte të shkatërronte Izraelin. Do ta kishte shkatërruar Izraelin nëse unë nuk do të isha këtu.

Dhe nëse Bibi nuk do të ishte këtu, Izraeli nuk do të ekzistonte sot”, shtoi ai.

A do të çojë lufta me Iranin në çarmatosjen e Hamasit?

Lufta me Iranin duket se ka shtyrë përkohësisht diskutimet që SHBA dhe vendet ndërmjetëse në Gazë – Egjipti, Katari dhe Turqia – pritet të zhvillojnë me Hamasin për çarmatosjen e tij.

Duke pasur parasysh mbështetjen e gjatë financiare të Iranit për Hamasin, Trump u pyet nëse dobësimi i Teheranit në luftën aktuale do ta bënte më të lehtë bindjen e grupit që të heqë dorë nga armët.

“Shumë njerëz do të çarmatosen për shkak të kësaj [lufte kundër Iranit], sepse tani Irani është në një pozicion që nuk e ka njohur kurrë më parë, dhe situata për ta vetëm do të përkeqësohet”, u përgjigj ai.

Para se të përfundonte telefonatën, Trump përsëriti edhe një herë:

“Thuajini këtij presidenti që t’i japë faljen menjëherë.”