Irani nis sulme me raketat e reja ndaj vendeve të Gjirit – tronditen tregjet botërore
Raketat dhe dronët iranianë vazhdojnë të godasin vendet e Gjirit, ndërsa kompania shtetërore e naftës në Bahrein shpalli të hënën forcë madhore (force majeure) për dërgesat e saj, pasi rafineria e saj mori flakë nga një sulm iranian.
Hapësira ajrore në Gjirin Persik është mbyllur dhe prodhimi e furnizimi me naftë janë ndërprerë pasi Irani goditi objektiva amerikane të vendosura në vendet e Gjirit, në shenjë hakmarrjeje për sulmet e Shteteve të Bashkuara dhe Izraelit kundër Iranit që nga 28 shkurti.
Kompania shtetërore energjetike e Bahreinit, Bapco, shpalli forcë madhore pasi disa valë sulmesh iraniane goditën instalimet e saj energjetike.
“Bapco njofton shpalljen e forcës madhore për operacionet e saj të grupit, të cilat janë prekur nga konflikti i vazhdueshëm rajonal në Lindjen e Mesme dhe nga sulmi i fundit ndaj kompleksit të rafinerisë”, thuhet në deklaratën e kompanisë të publikuar të hënën.
Arabia Saudite ndërkohë interceptoi katër dronë që po drejtoheshin drejt fushës së naftës Shaybah, ndërsa Emiratet e Bashkuara Arabe, Katari dhe Kuvajti raportuan sulme me raketa.
Të dielën, të paktën dy persona u vranë dhe 12 u plagosën pasi një predhë ra në një zonë banimi në provincën Al-Kharj të Arabisë Saudite.
Gazetari i Al Jazeera, Mohammed Jamjoom, duke raportuar nga Doha, tha se alarmet u dhanë rreth 03:15 të mëngjesit sipas orës lokale (00:15 GMT).
“Pak minuta më pas filluam të dëgjonim shpërthime që vinin nga raketat interceptuese që po neutralizonin raketat që vinin nga Irani. Dëgjuam rreth 12 deri në 13 shpërthime”, tha ai.
“Në Bahrein, të paktën 32 qytetarë, përfshirë edhe fëmijë, u plagosën në një sulm me dron iranian në Sitra, një zonë në jug të kryeqytetit Manama, sipas mediave shtetërore. Në Emiratet e Bashkuara Arabe ka qenë një tjetër natë dhe mëngjes i ngarkuar për mbrojtjen ajrore, pasi Ministria e Mbrojtjes deklaroi se sistemet e saj po përballeshin me kërcënime raketore dhe dronësh që vinin nga Irani.
“Ne gjithashtu dimë se pati një zjarr në zonën industriale të naftës në Fujairah, si rezultat i mbetjeve që ranë nga një dron i interceptuar”, shtoi Jamjoom.
Ndërkohë, Arabia Saudite e dënoi ashpër Iranin, duke i quajtur sulmet ndaj mbretërisë dhe vendeve të Gjirit “të papranueshme”.
Arabia Saudite “ripërsërit dënimin kategorik të Mbretërisë së Arabisë Saudite ndaj agresioneve të papranueshme iraniane kundër Mbretërisë, shteteve të Këshillit të Bashkëpunimit të Gjirit, disa vendeve arabe dhe islame, si dhe vendeve mike, të cilat nuk mund të pranohen apo justifikohen në asnjë rrethanë”, thuhej në deklaratën e publikuar në llogarinë zyrtare të Ministrisë së Jashtme në platformën X.
Kryeministri i Katarit, Sheikh Mohammed bin Abdulrahman bin Jassim Al Thani, bëri thirrje për uljen e tensioneve në një intervistë për Sky News.
“Ne do të vazhdojmë të flasim me iranianët dhe do të vazhdojmë përpjekjet për de-eskalim”, tha ai.
Ai i përshkroi sulmet ndaj Katarit si një “ndjenjë të madhe tradhtie” nga udhëheqja iraniane.
“Vetëm rreth një orë pas fillimit të luftës, Katari dhe vendet e tjera të Gjirit u sulmuan menjëherë”, tha Sheikh Mohammed, duke shtuar se kjo ndodhi pavarësisht deklaratave të disa vendeve të rajonit se nuk do të merrnin pjesë në ndonjë luftë kundër Iranit dhe pavarësisht përpjekjeve diplomatike për një zgjidhje.
Lideri i ri suprem
Izraeli nisi të hënën një valë të re sulmesh, duke goditur infrastrukturën në Iranin qendror, pasi Mojtaba Khamenei u emërua pasardhës i babait të tij, Ajatollah Ali Khamenei, i cili u vra më 28 shkurt në sulme të përbashkëta të SHBA dhe Izraelit. Figura kryesore politike të vendit kanë shpallur besnikëri ndaj liderit të ri suprem.
Të paktën 1,255 persona janë vrarë dhe mijëra të tjerë janë plagosur nga sulmet izraelite dhe amerikane në të gjithë Iranin. Të dielën, Izraeli bombardoi për herë të parë gjatë konfliktit disa objekte të naftës në Iran.
Presidenti amerikan Donald Trump, i cili më parë e kishte cilësuar Mojtaba Khamenein si një “figurë të dobët”, deklaroi të dielën se edhe ai duhej të kishte një rol në zgjedhjen e liderit të ri.
Ministri izraelit i Mbrojtjes, Israel Katz, paralajmëroi javën e kaluar se lideri i ri suprem do të bëhej “një objektiv”, ndërsa ushtria izraelite premtoi se do të godasë çdo pasardhës të tij.
Ndërsa Irani po hakmerret ndaj vendeve arabe të Gjirit të pasura me naftë, çmimi ndërkombëtar i naftës kaloi për herë të parë mbi 100 dollarë për fuçi, për herë të parë që nga pushtimi rus i Ukrainës katër vite më parë.
Trump e minimizoi këtë rritje të çmimit, një çështje politikisht e ndjeshme në SHBA, duke e quajtur atë “një çmim të vogël për t’u paguar” për eliminimin e kërcënimit të supozuar nga programi bërthamor iranian.
Kreu i Agjencisë Ndërkombëtare për Energjinë Atomike, Rafael Grossi, deklaroi se megjithëse Irani vazhdon të pasurojë uranium në nivele të larta, aktualisht nuk ka prova për një program sistematik për prodhimin e armëve bërthamore.
Në një shenjë se SHBA nuk pret një përfundim të shpejtë të luftës, Departamenti Amerikan i Shtetit urdhëroi personelin jo-thelbësor të largohet nga Arabia Saudite, disa ditë pasi një dron goditi ambasadën amerikane.
Ndërsa shtohen pyetjet për kohëzgjatjen e luftës, Trump i tha The Times of Israel se vendimi për përfundimin e konfliktit do të merret së bashku me kryeministrin izraelit Benjamin Netanyahu.
“Mendoj se është një vendim i përbashkët… kemi qenë në bisedime. Unë do të marr vendimin në kohën e duhur, por gjithçka do të merret në konsideratë”, tha Trump.
Lufta përhapet në Liban
Lufta me shumë fronte u intensifikua edhe në Liban, ku grupi i mbështetur nga Irani, Hezbollah, deklaroi se po përballej me forcat izraelite që zbarkuan në Libanin lindor me 15 helikopterë përmes kufirit sirian.
Libani u përfshi në luftë javën e kaluar pasi Hezbollah sulmoi Izraelin në përgjigje të vrasjes së Ali Khameneit.
Agjencia shtetërore libaneze e lajmeve raportoi më herët për “përleshje të ashpra” rreth qytetit Nabi Chit, ku një operacion izraelit gjatë fundjavës vrau 41 persona.
Izraeli kishte goditur të dielën një hotel në Bejrutin qendror, duke synuar pesë komandantë të Forcës Quds të Gardës Revolucionare iraniane, të cilët po takoheshin në hotel.
Sipas vlerësimeve të fundit, të paktën 390 persona janë vrarë dhe mbi 1,000 janë plagosur në Liban që nga fillimi i luftës SHBA-Izrael kundër Iranit më 28 shkurt.
Në Izrael, sulmet me raketa nga Irani kanë vrarë të paktën 10 persona, ndërsa gati 2,000 të tjerë janë plagosur.
