“Do të jetë luftë e gjatë” – Përçahet MAGA, të rinjtë braktisin Trump për Iranin
Kur Carson Carpenter pa se një sulm amerikan kishte vrarë udhëheqësin suprem të Iranit, Ajatollah Ali Khamenei, ai nuk e pa këtë si një shfaqje force. Në vend të kësaj, mbështetësi 20-vjeçar i Trump pa fillimin e një konflikti pa një fund të qartë dhe me një çmim të lartë.
“Kur [Presidenti Donald Trump] thotë se ky operacion do të përfundojë si ai i Venezuelës, sepse ai i krahasoi të dyja gjatë fjalimit, është thjesht një gabim. Thjesht nuk do të ndodhë”, tha Carpenter, duke iu referuar ndërhyrjes së shpejtë të mbështetur nga SHBA-të në fillim të këtij viti që ndihmoi në rrëzimin e Presidentit Maduro pa një luftë të zgjatur.
Për Carpenter dhe shumë konservatorë të tjerë të rinj, lufta e Iranit ka nxjerrë në pah një përçarje në rritje brenda koalicionit që ndihmoi në rikthimin e Trump në Shtëpinë e Bardhë në vitin 2024. Një brez më i ri, i tërhequr nga premtimet e Trump për të shmangur luftërat e huaja, tani po përballet me një konflikt në zgjerim me qëllime të pasigurta – dhe po vë në pikëpyetje se çfarë synon të ofrojë “Amerika e Para”.
“Do të jetë një luftë afatgjatë nëse vazhdojmë ta zvarritim këtë konflikt dhe nuk e dimë se cili është qëllimi përfundimtar”, tha ai.
Carpenter, nga Prescott, Ariz., dhe bashkëthemelues i Off The Record USA, një kompani mediatike që mbikëqyr krijuesit e rinj konservatorë të përmbajtjes, kundërshton luftën e Iranit, duke argumentuar se ajo ngjall trashëgiminë e konflikteve pas 11 shtatorit, të cilat kushtuan më shumë se 7,000 jetë amerikane, qindra mijëra jetë irakianësh dhe afganësh, dhe triliona dollarë.
Ndjenja të ngjashme po shfaqen midis republikanëve të Gjeneratës Z në të gjithë vendin. James Cox, student 20-vjeçar nga Universiteti Amerikan në Uashington DC dhe Shefi i Shtabit të Republikanëve të Kolegjit të DC-së, vlerësoi se rreth gjysma e kolegëve të tij nuk do të ishin dakord me mënyrën se si Trump e ka trajtuar konfliktin.
“Është një spektër mjaft i gjerë besimesh të ndryshme, dhe mendoj se ka përfshirë partinë, sigurisht, ata që nuk ndërhyjnë, izolacionistët që janë kundër këtij konflikti, dhe pastaj përsëri njerëzit që janë të pasigurt dhe njerëzit që e mbështesin atë”, tha Cox. “Midis republikanëve të rinj dhe republikanëve të kolegjit, kjo është një çështje përcaktuese.”
Shqetësimi vjen ndërsa administrata Trump përpiqet të përcaktojë qartë objektivat e saj ushtarake mes rritjes së viktimave dhe rënies së mbështetjes publike. Të mërkurën, Sekretari i Mbrojtjes Pete Hegseth e quajti Trump “një president të paqes”, një ditë pasi Trump kërcënoi të zhdukte qytetërimin e Iranit. SHBA-ja dhe Irani kanë rënë dakord për një armëpushim dyjavor, por shqetësimet mbeten se sa gjatë do të zgjasë pauza e armiqësive.
Rënie e mbështetjes midis votuesve të rinj
Sondazhi i fundit i Economist/YouGov tregon se vetëm 28% e amerikanëve e miratojnë fuqimisht ose disi mënyrën se si Trump e trajton konfliktin me Iranin, një rënie prej pesë pikësh nga e njëjta pyetje e anketës dy javë më parë. Midis njerëzve të moshës 18 deri në 29 vjeç, 63% e tyre e kundërshtojnë luftën.
Ky ndryshim mbart rrezik politik për partinë Republikane, e cila u mbështet në premtimin “Amerika e Para”. Alex Tarascio, Drejtor dhe Anketues në Cygnal, shpjegon se republikanët u mbështetën shumë në votat e të rinjve për të fituar zgjedhjet e vitit 2024, duke pasur parasysh diferencën e ngushtë të fitores së Trump. Siç thekson Tarascio, burrat midis 18 dhe 49 vjeç favorizuan Trumpin ndaj Harrisin me 1 pikë, krahasuar me një diferencë prej 10 pikësh për Bidenin në vitin 2020.
I njëjti bllok votuesish që e ndihmoi Trumpin herën e fundit po tregon shumë më pak interes për të votuar në zgjedhjet e mesit të mandatit. Një sondazh i CNN/SSRS tregoi se vetëm 33% e votuesve republikanë dhe atyre me prirje republikane nën moshën 45 vjeç thonë se janë jashtëzakonisht të motivuar për të votuar, krahasuar me shumicën e republikanëve më të vjetër.
Tarascio shtoi se votuesit e rinj meshkuj historikisht kanë një shkallë të ulët pjesëmarrjeje në zgjedhjet e mesit të mandatit dhe ai pret të njëjtën gjë edhe këtë vit, përveç nëse kostoja në rritje e jetesës ndikon në pjesëmarrje.
“Njerëzit nuk e zgjedhin inflacionin në ekonomi si përparësinë e tyre kryesore sepse mendojnë se ekonomia po shkon mirë. Zakonisht e zgjedhin dhe ai rritet sepse mendojnë se gjërat po shkojnë keq”, tha Tarascio.
Në një përpjekje për të siguruar publikun, Trump javën e kaluar mbajti fjalimin e tij të parë drejtuar kombit që nga fillimi i operacioneve ushtarake, duke këmbëngulur se fushata ishte “pranë përfundimit të saj”.
Por për Carpenterin, fjalimi sinjalizoi potencialin për një konflikt të zgjatur: “Ai tha se Vietnami zgjati 19 vjet, Iraku, tetë vjet. Ai renditi çdo luftë në kohët moderne në të cilën ka qenë Amerika dhe e përgatiti publikun amerikan për një konflikt më të gjatë.”
Megjithatë, jo të gjithë votuesit e rinj të Trump janë kundër luftës. Keiran Laffey, një student 20-vjeçar në Uashington, DC, i tha revistës TIME se beson që ndërhyrja është e justifikuar nga një këndvështrim humanitar dhe strategjik, dhe përfundimisht do të jetë një gjë pozitive për Amerikën, duke përmendur shtypjen e Iranit kundër protestuesve antiqeveritarë dhe programin e tij bërthamor.
“Ata po pasurojnë uranium brenda maleve”, tha ai. “Ata kanë vrarë 40,000 njerëz, ata djegin flamurin amerikan për qejf. Dhe nëse ne mund ta ndërpresim vërtet këtë dhe të pengojmë atë që kanë bërë, mendoj se kjo do të thotë që Amerika është e para”.
Laffey, i cili votoi për Trumpin në vitin 2024, tha se e mban mend Trumpin të argumentonte në një debat në vitin 2016 se George W. Bush duhet të shkarkohej për shkak se e çoi vendin në Luftën e Irakut me pretekste të rreme.
“Ai spikati. Më kujtohet faza e debatit. Ai ishte me të vërtetë i vetmi që e tha drejtpërdrejt këtë, dhe për këtë arsye mori shumë mbështetje”, tha Laffey, duke shtuar se prania e Tulsi Gabbard, një avokate e fortë kundër ndërhyrjeve ushtarake në vende të huaja si Siria, në fushatën e Trump për vitin 2024 ishte një pjesë e madhe e koalicionit të tij.
Megjithatë, edhe brenda organizatës së tij – Republikanët e Kolegjit në Universitetin George Washington – Laffey tha se debati mbi luftën, tani në muajin e dytë, po intensifikohet.
“Jam më i duruar, nuk dua të arrij në një përfundim”, tha ai. “Le të shohim se çfarë do të ndodhë në tre javët e ardhshme. Pres që ky konflikt të marrë fund”.
Çfarë do të thotë MAGA tani për votuesit e rinj të Trump?
Poshtë debatit mbi Iranin qëndron një tension më themelor: nëse MAGA si lëvizje politike është e rrënjosur në një filozofi politike që në fund të fundit i sjell dobi popullit amerikan, apo thjesht një koalicion që ndjek Trumpin kudo që ai e udhëheq.
“Pati një lëvizje, por tani nuk ka asnjë lëvizje kur bëhet fjalë për atë se ku do të shkojë puna në [zgjedhjet] e ardhshme”, tha Carpenter. Ai tani e identifikon veten si një mbështetës i lëvizjes “Amerika e Para” dhe jo si një mbështetës i MAGA-s.
“Nuk mendoj se Partia Republikane e ka përqafuar domosdoshmërisht lëvizjen MAGA në masën që synonte Presidenti Trump, sepse ai [Trump] donte që ajo të ishte më shumë një ideologji sesa një parti politike”, shpjegoi ai.
Të tjerë e shohin ndryshe. Laffey, i cili ende e identifikon veten si mbështetës të MAGA-s, këmbënguli se lëvizja nuk kishte të bënte kurrë me një çështje të vetme si izolacionizmi.
“Tani për tani, mendoj se MAGA ende qëndron për të njëjtën ide thelbësore”, tha ai. “Bëhet fjalë për lidershipin me logjikë të shëndoshë. Bëhet fjalë për forcën kur kemi nevojë për të, si p.sh. të qenit i gatshëm të ndërmarrim veprime vendimtare kundër kërcënimeve si IRGC, por edhe të dimë kufijtë.”
Se ku përfundon ky kufi po vihet në provë, ndërsa Trump rrit veprimet ushtarake kundër Iranit.
Ndërkohë, Cox tha se kur bëhet fjalë për MAGA-n, është një “punë e pamend” ta kufizosh Trump-in në një sërë politikash specifike. Ajo për të cilën bëhet fjalë në të vërtetë lëvizja MAGA, tha ai, është pushteti.
“Unë e shoh energjinë si atë për të cilën foli Hamilton në Dokumentet Federaliste: një ekzekutiv i fortë dhe aktiv, një që është në gjendje të ushtrojë pushtetet e degës ekzekutive të qeverisë, jo si një stilolaps, thjesht duke nënshkruar dokumente, por në të vërtetë më shumë si një shpatë ose çekiç që zbaton dhe dëshiron, në mënyrë që interesi i Shteteve të Bashkuara t’i bëjë njerëzit të përkulen ndaj interesave të Shteteve të Bashkuara, cilatdo qofshin ato, nga ana e politikës së jashtme dhe të brendshme.”
Fraza “Amerika e Para”, e cila daton që nga fillimi i shekullit të 20-të dhe u ringjall më vonë nga Trump, tradicionalisht është shoqëruar me dhënien e përparësive shqetësimeve të brendshme dhe shmangien e përfshirjeve të huaja.
Për një brez që u rrit me premtimet e Trump për t’i dhënë fund luftërave të huaja, realiteti i një pranie ushtarake në zgjerim në të gjithë Lindjen e Mesme dhe Amerikën Latine, së bashku me një kërkesë rekord buxhetore të Pentagonit, po rezulton më e vështirë të përputhet me premtimin themelues të lëvizjes.
“Kur shoh politikanët tanë që mbrojnë vendet e tjera, disa njerëz janë shumë pro-Izraelit, disa njerëz janë kundër bombardimit të Iranit”, thotë Stryder Bigler, student 21-vjeçar në Universitetin Shtetëror të Arizonës, i cili bashkëthemeloi Off the Record USA. “Të gjithë këta njerëz u përqendruan në të gjitha këto konflikte, kur kemi konflikte që po vrasin njerëz këtu në vendin tone”.
Bigler argumentoi se çështjet e brendshme si mungesa e strehimit, kriza e shëndetit mendor dhe rënia e lindjeve duhet të kenë përparësi më të madhe, duke paralajmëruar se përndryshe kjo mund të shkaktojë probleme për administratën në zgjedhjet e mesmandatit.
“Nuk mendoj se nuk mund t’i mësosh një qeni të vjetër truke të reja kur bëhet fjalë për këta konservatorë të vjetër, ata nuk kanë tendencë të mësojnë”, vazhdoi ai. “Me Gjeneratën Z, e kemi parë vërtet se sa keq mund të shkojë kjo për ne, sa nga burrat tanë mund të vdesin dhe sa pak na bën kjo si vend”.
Carpenter pajtohet: “Vizioni ‘Amerika e Para’ është zbehur aq shumë, pasi gjithmonë është përqendruar në një aparat të politikës së jashtme, i cili nuk është aspak Amerika e Para. Po përqendrohet në kombe të tjera në vend të Amerikës. Si mund ta quash fare Amerika e Para në atë pikë?”
Të tjerë e përcaktojnë konceptin ndryshe. Aneesh Swaminathan, studente 20-vjeçare e kolegjit që drejton republikanët e kolegjit në Universitetin Johns Hopkins në Baltimore, e konsideron veten ndërhyrës dhe beson se “Amerika e Para” do të thotë që SHBA-të të marrin një rol udhëheqës në skenën botërore.
“‘Amerika e Para’ nuk do të thotë që, e dini, ne jemi thjesht në një ishull dhe i injorojmë të gjithë botën”, tha ai. “Do të thotë që ne ndërhyjmë kur është e nevojshme. Do të thotë paqe ose forcë, do të thotë angazhim i kufizuar ushtarak për të ruajtur privatësinë amerikane në botë dhe për të ruajtur mbizotërimin amerikan të fuqisë.”
Një këndvështrim në ndryshim mbi Izraelin
Debati mbi Iranin po zhvillohet paralelisht me një ndryshim më të gjerë në qëndrimet ndaj Izraelit midis amerikanëve të rinj, i amplifikuar nga kritikat nga komentatorë të profilit të lartë me ndjekës të mëdhenj midis konservatorëve të rinj.
Në javën e parë të konfliktit, Sekretari i Shtetit Marco Rubio shkaktoi reagime të ashpra midis mbështetësve pasi pretendoi se një arsye kryesore pas kryerjes së sulmeve ajrore të SHBA-së në Iran ishte për shkak të një sulmi parandalues izraelit.
“Ne e dinim se do të kishte një veprim izraelit, e dinim se kjo do të përshpejtonte një sulm kundër forcave amerikane dhe e dinim se nëse nuk do t’i ndiqnim paraprakisht përpara se të nisnin ato sulme, do të pësonim viktima më të mëdha”, tha ai.
Më vonë ai e sqaroi komentin dhe tha se vendimi për të sulmuar erdhi nga Trump, jo nga Izraeli. Shtëpia e Bardhë ka mohuar vazhdimisht pretendimet se Izraeli e shtyu SHBA-në në luftë.
Sqarimi ka bërë pak për të ndaluar këtë narrativë midis disa cepave të së djathtës. Podkasteri i krahut të djathtë Nick Fuentes, i cili ka më shumë se 1.3 milion ndjekës në X, ka qenë shumë kritik ndaj luftës dhe ka sugjeruar se qëllimi i saj përfundimtar është që Izraeli të “zgjerojë kufijtë e tij”.
Tucker Carlson, dikur një mbështetës i fortë i lëvizjes MAGA i cili mban një numër të konsiderueshëm ndjekësish në internet dhe ka pasur disa takime me Trump në Shtëpinë e Bardhë këtë vit, ndërkohë tha në një intervistë me Economist se SHBA-të “i kanë vënë interesat e Izraelit para tonave”.
Sondazhet tregojnë se sa shumë ka ndryshuar qëndrimi i votuesve të rinj ndaj Izraelit, njërit prej aleatëve më të ngushtë të Amerikës. Një sondazh i kohëve të fundit i NBC News zbuloi se pothuajse dy të tretat e amerikanëve të moshës 18-34 vjeç kishin një pikëpamje negative për Izraelin, një rritje e konsiderueshme nga 37% tre vjet më parë.
Sipas Tarascio-s, sondazhi i fundit tregoi se midis republikanëve të rinj, Izraeli është “pothuajse po aq i pëlqyer nga republikanët e rinj sa Arabia Saudite”.
“Kjo është kaq, kaq e ndryshme nga çdo grup tjetër më i vjetër, madje edhe nga Demokratët’, shpjegoi Tarascio.
Në kampusin e kolegjit të tij në Uashington, DC, Laffey tha se mbështetja e dukshme për Izraelin ka rënë ndjeshëm. “A mendoj se është përgjegjësia jonë ta mbështesim Izraelin në çfarëdo që bën? Sigurisht që jo. 100% jo. Kjo luftë është qartësisht në interes të Izraelit”, argumentoi Laffey.
Për Carpenter, ndarja pasqyron atë që ai e sheh si një ndryshim brezash brenda konservatorizmit.
“Po shihni shumë hipokrizi tek shumë prej këtyre konservatorëve të vjetër krahasuar me konservatorët e rinj”, tha Carpenter.
“Ne e kujtojmë se si ishte viti 2022. Kishim çmime të larta të gazit. Kishim kërcënimin e ndërhyrjes ushtarake në një luftë evropiane [në Ukrainë], konflikti më i madh që nga Lufta e Dytë Botërore. Dhe nuk po biem në të njëjtën kurth.”/ Times
