Lidhje


Zgjedhjet e mesmandatit në SHBA/ Roy Cooper fiton garën për Senatin në Karolinën e Veriut

 

Ish-guvernatori demokrat Roy Cooper ka fituar garën për Senatin në Karolinën e Veriut përballë republikanit Michael ëhatley, duke u siguruar demokratëve një mandat të rëndësishëm që mbahej nga republikanët. Cooper bëhet demokrati i parë që fiton një garë për Senatin në këtë shtet në pothuajse dy dekada.   

 

Rezultati ishte i pritshëm, pasi Cooper kishte kryesuar vazhdimisht në sondazhet publike ndaj ëhatley-t, ish-kryetar i Komitetit Kombëtar Republikan dhe kandidat i përzgjedhur personalisht nga presidenti Donald Trump.

 

Epërsia e tij ishte aq e madhe, sa rreth një muaj përpara ditës së zgjedhjeve, grupet kryesore të jashtme që mbështesnin secilën palë reduktuan shpenzimet në këtë shtet. Ato u dhanë përparësi garave të tjera, ku konkurrenca ishte më e ngushtë.


BIRN: Konflikti Rama-Veliaj, kërkohet hetim i pavarur i pretendimeve nga SPAK

 

Me transferimin e beftë të Erion Veliajt në burgun e Fierit, një konflikt mes tij dhe kryeministrit Edi Rama doli në sipërfaqe duke e tejkaluar fatin e Bashkisë së Tiranës. Përmes avokatit të tij, Plarent Nreca dhe letrave nga burgu, Veliaj pretendon se Rama është kujdesur personalisht për ndëshkimin e tij me transferimin në Fier dhe se po e shantazhon për dorëheqjen e tij nga Bashkia e Tiranës, përmes një mesazhi të përcjellë në burg nga ministri i Drejtësisë, Toni Gogu.

 

Veliaj thotë se e takoi Gogun në burg në orët e vona të mbrëmjes së premte dhe gjatë takimit iu kërkua në emër të Ramës jo vetëm dorëheqja, por edhe të pranojë se është përfshirë në protestat e Flamingove si dhe të heqë dorë nga avokati i tij, Plarent Ndreca. Në të kundërt, pretendon ai, do t’i shtoheshin akuza të reja penale.

 

“Refuzoj haluçinacionet bolshevike që unë kam organizuar ose financuar protestat… Sfidoj Kryeministrin e vendit të nxjerrë një provë të vetme për aludimet e protestave. Ndryshe ik!,” shkroi Veliaj.

Qeveria ka folur deri më tani përmes ministrit Gogu, i cili pranoi vizitën në burg, por mohoi kategorikisht t’i kishte përcjellë atij ndonjë mesazh nga kryeministri. Ministri i Drejtësisë tha se ishte i befasuar nga aludimet e Veliajt, të cilat i konsideroi si “stisje të pavërteta”.

 

Mes pretendimeve të kundërta të secilës palë, SPAK thotë se “nuk ka asgjë për të ndarë” si përgjigje ndaj pyetjes së BIRN nëse kishte nisur zyrtarisht një hetim. Konflikti mes kryeministrit Edi Rama dhe ish-bashkëpunëtorit të tij të afërt politik, Erion Veliaj, ka ngritur pikëpyetje mbi përdorimin e pushtetit ekzekutiv për ushtrimin e presionit politik dhe ndikim në proceset e drejtësisë. Duke iu referuar akuzave të Veliajt, ekspertë të drejtësisë dhe të shoqërisë civile kërkojnë hetim të pavarur nga organet e drejtësisë, ndërsa e konsiderojnë këtë çështje një test për pavarësinë e SPAK-ut.

 

“Institucionet e drejtësisë dhe veçanërisht SPAK-u duhet t’i verifikojnë në mënyrë të pavarur pretendimet e Erion Veliajt, sidomos nëse ato përmbajnë dyshime për përdorimin e pushtetit ekzekutiv si instrument presioni politik,” tha avokati Gentian Serjani, drejtues i organizatës për Drejtësi Sociale.

Edhe pse e sheh me skepticizëm përfshirjen e SPAK në një çështje me dimensione politike, Serjani thotë se pretendimet e Veliajt nuk duhet të anashkalohen.

 

“Çdo pretendim i Veliaj dhe i avokatit të tij duhet të shqyrtohet mbi bazën e provave konkrete, komunikimeve dhe dëshmive përkatëse, dhe jo thjesht mbi bazën e deklaratave publike,” tha Serjani.

 

Edhe drejtuesi i organizatës ‘Qëndresa Qytetare’, Rigels Xhemollari, argumenton se çështja duhet të hetohet në mënyrë të pavarur dhe vizita e ministrit të Drejtësisë në burg duhet të sqarohet.

 

“SPAK duhet të verifikojë vizitën e ministrit Gogu në burg, a i përmbush kriteret ligjore apo kemi të bëjmë me një takim ekstraligjor në kufijtë e atij mafioz, siç pretendon kryetari i Bashkisë,” tha Xhemollari.

 

Sipas tij, akuzat nuk duhet të shndërrohen në një tjetër përplasje politike, por të marrin përgjigje institucionale. Në këtë kontekst ai argumenton se avokati i Veliajt duhej t’i drejtohej menjëherë SPAK-ut për pretendimin që ka për ministrin e Drejtësisë dhe Kryeministrin dhe jo emisioneve televizive.

“Kjo nuk mund të mbetet në terma të retorikës dhe luftës politike, por duhet t’i nënshtrohet verifikimeve ligjore dhe proceduriale,” përfundon ai.

 

Zef Preçi, drejtor i Qendrës Shqiptare për Kërkime Ekonomike, mendon gjithashtu se akuzat e Veliajt duhet të verifikohen në mënyrë të pavarur.

“SPAK dhe institucionet e drejtësisë duhet t’i verifikojnë në mënyrë të pavarur pretendimet e Veliajt,” tha ai për BIRN, duke shtuar se çështja është me ndjeshmëri të lartë publike për shkak se akuza i drejtohet kryeministrit për presion ndaj një të burgosuri.

 

Preçi beson se rasti i Veliajt ka një ngjashmëri me rastin e ish deputetes socialiste Klotilda Bushka, e cila u akuzua nga SPAK për pengim të drejtësisë, sepse dyshohet se i bëri presion dëshmitares në procesin e Veliajt.

 

“Në të dyja rastet, një mbajtës i lartë i pushtetit politik akuzohet se ka përdorur pozitën e tij për të ndikuar te një person kyç në një proces penal në zhvillim. Atëherë, nga Kuvendi, në favor të Veliajt; sot, sipas pretendimit, nga qeveria kundër tij,” thotë ai.

 

Sipas tij, SPAK duhet të tregojë të njëjtën vendosmëri në hetim.

“Vetëm kështu tregohet se standardi kundër ndërhyrjes politike në drejtësi vlen njësoj, pavarësisht se kush ushtron presionin dhe mbi kë,” përfundon ai.

 


Hetimet për ish-ministren e Mbrojtjes Olta Xhaçka, dyshohet se përfitoi 1.7 mln euro ryshfet

 

Ish-ministrja e Mbrojtjes Olta Xhaçka dyshohet të ketë përfituar ryshfet një shumë prej 1.7 milionë eurosh përmes bashkëshortit të saj, ish-politikanit Artan Gaçi. Prokuroria e Posaçme është duke e hetuar çiftin Xhaçka-Gaçi për veprat penale të korrupsionit dhe pastrimit të parave dhe të dyve iu është komunikuar se zyrtarisht iu është regjistruar emri në regjistrin e veprave penale.

 

Paratë e ryshfetit dyshohet se janë fituar për shkak të një tenderi për blerje municionesh, që Xhaçka ka lidhur gjatë kohës që drejtonte Ministrinë e Mbrojtjes. Paratë kanë kaluar, sipas verifikimeve të hetuesve, në duart e ish-ministres përmes kompanive të bashkëshortit të saj.

 

Si Artan Gaçi dhe Olta Xhaçka janë thirrur nga prokurorët e posaçëm Ols Dado dhe Altin Dumani për të dhënë shpjegime lidhur me çështjen. SPAK është vënë në lëvizje pas një informacioni të ardhur nga një prej vendeve të BE-së dhe, me sa duket, dyshimet janë ngritur për shkak të faktit se shuma e parave të kaluara në llogari ka qenë e lartë.

 

Hetimet janë duke vijuar e me gjasë do të përcaktojnë dhe fatin e ish-ministres së Mbrojtjes dhe ish-ministres së Jashtme Xhaçka në politikë. Ndërsa bashkëshorti i saj Gaçi, që ishte deputet i PS-së për një mandat, prej kohësh ka fituar statusin e investitorit strategjik dhe po ndërton një resort luksoz në jug të vendit, në një nga zonat më të lakmuara bregdetare.


Alarmante në Kosovë: Çdo ditë 10 persona diagnostikohen me kancer, mbi 3,700 raste të reja brenda vitit!

 

Shifra shqetësuese janë publikuar për rastet me kancer në Kosovë. Sipas raportit të fundit të Institutit Kombëtar të Shëndetësisë Publike (IKSHPK), gjatë vitit 2025 janë regjistruar 3,775 raste të reja me kancer, që do të thotë se mesatarisht 10 persona në ditë janë diagnostikuar me këtë sëmundje.

 

Krahasuar me vitin 2012, kur ishin raportuar 1,588 raste, numri i rasteve të reja të regjistruara është më shumë se dyfishuar.

Sipas të dhënave, nga rastet e reja, 1,927 janë gra dhe 1,848 burra. Te gratë, kanceri i gjirit mbetet më i përhapuri, me 592 raste, prej të cilave 206 janë diagnostikuar te gratë nën moshën 50-vjeçare.

 

Edhe më shqetësues është fakti se kjo sëmundje nuk po kursen as fëmijët. Vetëm gjatë vitit 2025, në Kosovë janë diagnostikuar me kancer 52 fëmijë dhe adoleshentë deri në moshën 19-vjeçare, mesatarisht një rast në javë.

 

Te burrat, ndër format më të shpeshta janë kanceri i mushkërive dhe ai i fshikëzës urinare, ndërsa duhanpirja konsiderohet një nga faktorët kryesorë të rrezikut.

Ekspertët theksojnë se duhanpirja, ndotja e ajrit, faktorët gjenetikë dhe mënyra e jetesës mund të ndikojnë në rrezikun e zhvillimit të kancerit.

 

Megjithatë, një pjesë e rritjes së rasteve të raportuara mund të lidhet edhe me përmirësimin e diagnostikimit dhe raportimit. Sipas raportit, jo të gjitha institucionet shëndetësore i raportojnë rastet, prandaj shifrat mund të mos pasqyrojnë plotësisht situatën reale.

Këto të dhëna rikthejnë vëmendjen te rëndësia e kontrolleve të rregullta shëndetësore, diagnostikimit të hershëm dhe parandalimit të sëmundjeve malinje në Kosovë.


Djali i emigrantëve egjiptianë synon të bëjë histori në SHBA: Kush është Abdul El-Sayed, myslimani që mund të hyjë për herë të parë në Senat?

 

Një mjek me origjinë egjiptiane, mysliman dhe përfaqësues i krahut progresist të demokratëve amerikanë, mund të shkruajë historinë politike të Shteteve të Bashkuara. Abdul El-Sayed, 42 vjeç, garon për një vend në Senatin amerikan nga shteti i Michiganit dhe, nëse fiton zgjedhjet e 3 nëntorit, do të bëhet senatori i parë mysliman në historinë e vendit.


I lindur në Michigan, në një familje me rrënjë egjiptiane, El-Sayed është mjek dhe ish-drejtues i shëndetit publik në Detroit. Ai ka ndërtuar profilin e tij politik mbi premtimet për kujdes shëndetësor universal, uljen e kostos së jetesës dhe kufizimin e ndikimit të korporatave në politikën amerikane.


Por rruga e tij drejt Senatit nuk është aspak e zakonshme.
Në muajin gusht, El-Sayed fitoi zgjedhjet paraprake të demokratëve, duke mundur kongresmenen Haley Stevens, e cila kishte mbështetjen e figurave të rëndësishme të establishmentit të partisë. Fitorja e tij u konsiderua një sukses për krahun progresist, të përfaqësuar nga Bernie Sanders dhe Alexandria Ocasio-Cortez.


Në mbështetje të El-Sayed është angazhuar edhe ish-presidenti Barack Obama, i cili ka regjistruar një mesazh elektoral për të dhe ka planifikuar pjesëmarrjen në një tubim në Detroit më 24 tetor. 


Megjithatë, vetëm dy ditë përpara zgjedhjeve, demokratët u përballën me një përçarje të pazakontë. Haley Stevens, rivalja që El-Sayed kishte mundur në zgjedhjet paraprake, njoftoi më 1 nëntor se do të mbështeste kandidatin republikan Mike Rogers.


Stevens e justifikoi vendimin me mosmarrëveshjet që kishte me El-Sayed lidhur me qëndrimet ndaj Izraelit dhe bashkëpunimin e tij me komentatorin politik Hasan Piker. Mbështetja e një republikani nga një kongresmene demokrate shkaktoi reagime të forta brenda partisë. 


Ndërkohë, El-Sayed është përballur me sulme politike që lidhen me besimin e tij fetar. Kundërshtari republikan dhe presidenti Donald Trump kanë përhapur akuza për lidhje të tij me ekstremizmin islamik, të cilat kandidati i ka mohuar.

 

Organizata për të drejtat civile i kanë kritikuar këto sulme si diskriminuese ndaj myslimanëve. 
Pavarësisht përplasjeve, sondazhet e fundit e vendosin El-Sayed përpara kundërshtarit republikan. Një anketim i New York Times/Siena, i zhvilluar deri më 1 nëntor, i jepte demokratit 53% të mbështetjes, kundrejt 42% për Mike Rogers. 


Michigan është një nga shtetet vendimtare në zgjedhjet e mesmandatit, ku demokratët dhe republikanët përballen për kontrollin e Kongresit amerikan.
Për Abdul El-Sayed, zgjedhjet e 3 nëntorit kanë edhe një dimension tjetër: mundësinë për të thyer një barrierë historike në politikën amerikane, duke u bërë myslimani i parë që zgjidhet në Senatin e Shteteve të Bashkuara.

 

XS
SM
MD
LG