Lidhje


Saimir Korreshi, antikomunisti i Facebook-ut që nxori nga konteksti një grua të përndjekur dhe ia la rrjetit ta masakrojë padrejtësisht.

 

Ka raste kur gabimi mund të ndreqet me një sqarim. Ka raste kur keqkuptimi mund të mbyllet me një ndjesë. Por ka edhe raste kur një politikan, pasi nxjerr nga konteksti fjalët e një qytetareje, e ekspozon atë publikisht dhe pastaj, në vend që të tërhiqet, vendos të mbrojë deri në fund gabimin e vet. Ky është rasti i deputetit të PD-së, Saimir Korreshi.

 

Korreshi publikoi një video ku një zonjë recitonte disa vargje që, të shkëputura nga e gjithë fjala e saj, mund të krijonin përshtypjen e një recitimi nostalgjik për diktaturën. Por videoja e plotë tregon një tjetër histori. Zonja, e identifikuar si Flora Ngucaj, flet gjatë për vuajtjet e familjes së saj gjatë regjimit komunist dhe e quan Enver Hoxhën diktator. Vargjet që Korreshi i përdori si provë propagande komuniste, sipas saj, ishin shkruar nga babai i saj në mënyrë metaforike për ditën kur diktatori vdiq.

 

Mund të diskutohet për metaforën. Mund të diskutohet për shijen, për gjuhën, për mënyrën si lexohen sot vargje të një kohe tjetër. Por ajo që nuk mund të bëhet është të merret një fragment, të shkëputet nga rrëfimi i plotë i një gruaje që flet për persekutimin e familjes dhe të përdoret si material politik për rrjete sociale. Aq më pak kur pas këtij ekspozimi, rrjeti nis ta masakrojë publikisht zonjën, ndërsa deputeti vazhdon të këmbëngulë sikur problemi nuk është manipulimi i kontekstit, por mungesa e duartrokitjes për të.

 

Në reagimin e fundit, Korreshi flet për rezoluta, për ndalimin e recitimeve në institucione publike dhe për “kredo politike”. Por pyetja është shumë më e thjeshtë: a e dëgjoi ai të plotë zonjën para se ta publikonte? A e kuptoi çfarë po thoshte? A e pa që ajo nuk po lavdëronte diktatorin, por po rrëfente plagën e një familjeje të goditur nga regjimi? Sepse nëse e pa dhe e publikoi ashtu, është problem etik. Nëse nuk e pa dhe e publikoi, është problem edhe më i rëndë profesional dhe njerëzor.

 

Ironia është se gjithë kjo bëhet në emër të antikomunizmit. Një deputet i Partisë Demokratike del të japë leksione për komunizmin, ndërkohë që partia e tij drejtohet nga Sali Berisha, një ish-komunist i regjimit, dhe ndër vite ka dështuar t’u japë ish-të përndjekurve atë që u premtoi: dinjitet, drejtësi, zhdëmtim real dhe përfaqësim të ndershëm. Antikomunizmi nuk është status Facebook-u. Nuk është fragment videoje. Nuk është gjueti ndaj një gruaje të moshuar që rrëfen historinë e familjes së saj. Antikomunizmi fillon nga e vërteta, nga konteksti dhe nga respekti për viktimat.

 

Në këtë histori ka edhe një përgjegjësi institucionale. Nëse një qytetare ekspozohet publikisht përmes një manipulimi të tillë dhe bëhet objekt linçimi, nuk mjafton të thuhet se “rrjeti e ka vetë”. Politikanët kanë përgjegjësi për atë që hedhin në publik. Sidomos kur bëhet fjalë për njerëz të zakonshëm, jo për figura publike që kanë zgjedhur vetë të jenë pjesë e betejës politike.

 

Dhe këtu lind pyetja për Jorida Tabakun, si kryetare e Komisionit për Median, Informimin dhe të Drejtat e Njeriut: ku është përgjegjësia kur një deputet përdor një qytetare jashtë kontekstit dhe e kthen në tabelë qitjeje për rrjetet sociale? A vlejnë të drejtat e njeriut vetëm në rezoluta, apo edhe kur një grua konkrete poshtërohet publikisht nga një politikan që kërkon kredo politike mbi kurrizin e saj?

 

Saimir Korreshi mund të vazhdojë të flasë për komunizmin, për rezolutat dhe për institucionet. Por në këtë rast, çështja nuk është komunizmi. Çështja është më e thjeshtë dhe më e rëndë: një deputet mori një pjesë të një historie personale, e nxori nga kuptimi i saj, e përdori për politikë dhe pastaj, kur iu tregua konteksti, zgjodhi të mbrojë gabimin.

 

Në politikë, gabimi ndodh. Por kur gabimi kthehet në qëndrim, nuk është më gafë. Është karakter.


NJË VIT PA ABDI BALETËN, ZËRI I ÇËSHTJES KOMBËTARE DHE IDENTITETIT SHQIPTAR

 

Sot bëhet një vit nga ndarja nga jeta e Abdi Baletës, një prej zërave më të dallueshëm të mendimit kombëtar shqiptar të dekadave të fundit. Diplomat, jurist, pedagog, politikan dhe publicist, Baleta la pas një veprimtari të gjatë, por mbi të gjitha një korpus idesh dhe debatesh të lidhura me një shqetësim që e shoqëroi deri në fund: çështjen shqiptare.


Për Baletën, kombi nuk ishte një nocion ceremonial që duhej kujtuar vetëm në përvjetorë. Ai e shihte atë si një realitet politik, historik dhe kulturor, interesat e të cilit duheshin mbrojtur në mënyrë të vazhdueshme. Kosova, shqiptarët në Maqedoninë e Veriut, Luginën e Preshevës e Mal të Zi, marrëdhëniet me fqinjët, diplomacia shqiptare dhe raportet me fuqitë e mëdha ishin pjesë të së njëjtës hartë mendimi.
Këtu qëndronte edhe një prej vijave më karakteristike të publicistikës së tij: shqiptarët, sipas Baletës, duhej të mësonin ta shikonin botën jo vetëm përmes interesave të të tjerëve, por nga këndvështrimi i interesit të tyre kombëtar.

 

Në këtë mënyrë ai lexonte edhe historinë. Baleta kundërshtonte interpretimet që, sipas tij, e paraqisnin historinë shqiptare vetëm përmes paradigmave të hartuara jashtë hapësirës shqiptare. Për këtë arsye polemizoi shpesh me mënyrën se si trajtoheshin Perandoria Osmane, marrëdhëniet shqiptaro-serbe, nacionalizmat ballkanikë dhe proceset që çuan në copëtimin politik të hapësirës shqiptare.
Një vend të veçantë në këtë mendim zinte edhe Islami ndër shqiptarë.

 

Baleta e kundërshtonte idenë se përkatësia myslimane e një pjese të madhe të shqiptarëve ishte pengesë për identitetin kombëtar apo përkatësinë evropiane të shqiptarëve. Përkundrazi, në publicistikën e tij ai polemizonte me përpjekjet për ta paraqitur Islamin shqiptar si një element të huaj që duhej larguar nga narracioni historik dhe kulturor i kombit.

 

Për të, myslimanët shqiptarë nuk kishin pse të zgjidhnin ndërmjet identitetit të tyre kombëtar dhe atij fetar. Islami ishte pjesë e historisë së shqiptarëve dhe, si i tillë, nuk mund të trajtohej si një njollë që duhej fshirë për t'i dhënë Shqipërisë një identitet artificial.

 

Kjo nuk e çonte Baletën drejt mohimit të traditave të tjera fetare shqiptare. Përkundrazi, çështjen fetare ai e vendoste brenda formulës historike të bashkëjetesës shqiptare, por kundërshtonte atë që e konsideronte standard të dyfishtë ndaj Islamit dhe myslimanëve shqiptarë.

 

Kjo është një pjesë e veçantisë së tij në debatin publik. Ai nuk pranonte tezën se shqiptari duhej të zvogëlonte një pjesë të identitetit të vet për t'u pranuar nga një tjetër hapësirë kulturore apo politike. Shqiptarët, në këndvështrimin e tij, duhej të hynin në marrëdhënie me botën duke qenë të vetëdijshëm për historinë, kulturën dhe pluralitetin e tyre fetar.

 

Për këtë arsye, Baleta ishte shpesh polemizues. Ai kundërshtonte, provokonte dhe përdorte një gjuhë që jo rrallë prodhonte debat. Shumë prej tezave të tij mund të diskutohen, disa mund të kundërshtohen, por është e vështirë të mohohet koherenca e një pyetjeje që përshkoi pjesën më të madhe të veprimtarisë së tij:

 

A po e lexojnë shqiptarët historinë dhe politikën nga këndvështrimi i interesit të tyre, apo vazhdojnë ta shohin veten me sytë e të tjerëve?

 

Një vit pas ndarjes së tij nga jeta, kjo pyetje nuk i përket vetëm Abdi Baletës.

 

Në një Ballkan ku historia vazhdon të përdoret si instrument politik, ku identitetet fetare dhe kombëtare vazhdojnë të përplasen me interesa gjeopolitike dhe ku çështja shqiptare ende përballet me probleme të pazgjidhura, debatet që ai ngriti nuk janë larguar bashkë me autorin e tyre.

 

Abdi Baleta iku një vit më parë. Por mbeti pas ideja që përshkoi veprën e tij: shqiptari nuk ka nevojë të mohojë historinë, fenë apo identitetin e vet për të qenë evropian. Ka nevojë t'i njohë ato, t'i kuptojë dhe mbi të gjitha të dijë të mbrojë interesin e tij kombëtar.

 

Një vit pa Abdi Baletën. Një zë më pak në debat, por shumë prej pyetjeve të tij ende mbi tryezën shqiptare.


Serbia demonstron “qentë robotë” të armatosur, teknologjia kineze futet në ushtrinë e Beogradit

 

Ushtria serbe ka prezantuar robotë katërkëmbësh të armatosur gjatë një stërvitjeje të madhe ushtarake, vetëm pak javë pas hapjes në Serbi të një fabrike për prodhimin e robotëve të projektuar nga kompani kineze.

 

Robotët u shfaqën gjatë stërvitjes “Victor 2026”, të zhvilluar në zonën e Peshterit, ku vepruan përkrah trupave serbe. Sipas raportimeve, pajisjet ishin të armatosura me raketa antitank “Wasp”, pushkë automatike dhe granatahedhës 40 milimetërsh. Pamjet treguan robotët duke hapur zjarr dhe duke hyrë në ndërtesa të improvizuara gjatë simulimit të operacioneve luftarake.

 

Robotët ngjajnë me modelin D1 Max Pro të kompanisë kineze AgiBot, megjithëse nuk është konfirmuar nëse njësitë e përdorura nga ushtria serbe janë prodhuar apo montuar në fabrikën e re në Shabac. Presidenti Aleksandar Vuçiç kishte paralajmëruar më 29 gusht se ushtria do të demonstronte robotë të armatosur të projektuar nga Kina brenda 15 ditësh.

 

Fabrika në Shabac u hap më 29 gusht dhe është pjesë e një projekti të kompanisë kineze Minth në bashkëpunim me AgiBot. Autoritetet serbe synojnë që kapaciteti i saj të zgjerohet në vitet e ardhshme, duke prodhuar mijëra robotë humanoidë dhe katërkëmbësh për tregjet evropiane dhe ndërkombëtare.

 

Prezantimi i teknologjisë së re vjen në një kohë kur Serbia po forcon kapacitetet e saj ushtarake dhe po thellon bashkëpunimin me Kinën në fushën e mbrojtjes. Ekspertët, megjithatë, theksojnë se robotët katërkëmbësh vazhdojnë të kenë kufizime në autonomi, besueshmëri dhe rreze veprimi, çka e bën ende të paqartë rolin e tyre në operacionet reale luftarake.

XS
SM
MD
LG