Lidhje


NASA: Rusia dhe Kina mund t'i bashkohen Marrëveshjeve Artemis nëse ndajnë parimet e përbashkëta

 

"Rusia dhe Kina mund të bashkohen një ditë me Marrëveshjet Artemis të udhëhequra nga SHBA-ja për eksplorimin e hapësirës", tha zëvendësadministratori i NASA-s, Matt Anderson.

 

Rusia dhe Kina mund të bashkohen një ditë me Marrëveshjet Artemis të udhëhequra nga SHBA-ja për eksplorimin e hapësirës nëse ndajnë parimet e tyre, por sot nuk e bëjnë, tha sot zëvendësadministratori i NASA-s, Matt Anderson, transmeton Anadolu.

 

"Nëse një ditë, Rusia dhe Kina do të kishin të njëjtat mendime në këto parime, të cilat nuk i shohim si të tilla tani, atëherë do të kishte një mundësi për t'u bashkuar me Marrëveshjet Artemis", u tha Anderson gazetarëve në Kongresin Ndërkombëtar Astronautik në Antalya.

 

Anderson tha se 76 vendet që kanë nënshkruar marrëveshjet ndajnë një "lidhje të përbashkët" të ndërtuar mbi parime të dakorduara për aktivitet të sigurt, transparent dhe të përgjegjshëm në hapësirë.

 

Moska dhe Pekini në vend të kësaj po udhëheqin një përpjekje rivale, Stacionin Ndërkombëtar të Kërkimeve Hënore, i cili planifikon një bazë të përbashkët kërkimore në Hënë. Disa vende i përkasin të dy grupeve. Disa institucione akademike të nënshkruesve gjithashtu punojnë me projektin e udhëhequr nga Kina.

 

I pyetur nëse kjo ishte një shqetësim, Anderson tha "Ajo që bëjnë kombet sovrane varet prej tyre". Nënshkrimi i marrëveshjeve nuk i ndalon vendet të ndjekin interesat e tyre kombëtare, shtoi ai. Anderson foli një ditë pasi bashkëkryesoi një takim me dyer të mbyllura të anëtarëve të marrëveshjeve me Gjeneral Major Roberto Melgar Sheen, drejtor i agjencisë hapësinore të Perusë, CONIDA.

 

Anderson tha se morën pjesë pak më shumë se 40 vende. Melgar Sheen tha se pjesëmarrësit arritën një marrëveshje mbi mbeturinat hapësinore. Ata diskutuan gjithashtu për mbeturinat në sipërfaqen hënore.

 

"Hapi i parë për të ndaluar mbeturinat hapësinore ose për t'u marrë me mbeturinat hapësinore, është të ndalohet krijimi i tyre", tha Anderson. I pyetur për shqetësimet në lidhje me armët në hapësirë, Anderson tha se marrëveshjet mbulojnë aktivitetet civile hapësinore. Ai theksoi se çështjet ushtarake i përkasin organeve të sigurisë kombëtare të secilit vend.

 

"Për ne në SHBA, kjo është Forca Hapësinore e Shteteve të Bashkuara dhe Komanda Hapësinore e SHBA-së. Ajo në të cilën përqendrohet Marrëveshja Artemis është sektori i hapësirës civile", tha ai duke vënë në dukje se "Askush nuk dëshiron luftime kinetike në hapësirë. Ne jemi për eksplorim paqësor".

 

Anderson tha se studentët nga vendet anëtare do të jenë në gjendje të ndjekin një Akademi të re Hapësinore të SHBA-së, një universitet civil katërvjeçar. Presidenti amerikan Donald Trump urdhëroi krijimin e saj në gusht, dhe Anderson tha se studentët e parë priten në verën e vitit 2028.

 

Ai tha se vendet anëtare janë të etura të kontribuojnë në bazën e planifikuar të NASA-s në Hënë. Kontributet mund të variojnë nga satelitë të vegjël të njohur si CubeSats deri te inxhinierë në ekipet e industrisë amerikane që ndërtojnë anije uljeje dhe rover.

 

Gjermania do të presë seminarin e ardhshëm vjetor të marrëveshjeve në vitin 2027, tha Anderson.

Melgar Sheen tha se seminari i këtij viti në Lima të Perusë, i pari në Amerikën Latine, përdori simulime dhe ushtrime në tavolinë për të testuar parime të tilla si mosndërhyrja, ndërveprimi dhe ndarja e të dhënave. Ai tha se Peruja shpreson të marrë pjesë në misionet e ardhshme hënore, ndoshta së bashku me vendet e tjera të Amerikës Latine.

 

"Ne besojmë fuqimisht se e ardhmja e eksplorimit hënor dhe të hapësirës së thellë duhet të udhëhiqet nga transparenca, qëndrueshmëria, ndërveprimi dhe përfshirja", tha ai.

 

Të lançuara në vitin 2020 nga SHBA-ja dhe shtatë vende të tjera, Marrëveshjet Artemis janë një grup parimesh jo-detyruese për eksplorimin paqësor të Hënës, Marsit dhe më gjerë. Ato bazohen në Traktatin e Hapësirës së Jashtme të vitit 1967. Turqia e nënshkroi në gusht.

 

Marrëveshjet lidhen me programin Artemis të NASA-s. Misioni i saj Artemis II transportoi astronautë rreth Hënës në prill, fluturimi i parë hënor me ekuipazh në më shumë se 50 vjet.

 


Presidentja e re e Kosovës me mesazhin e parë: “Do të jem presidente e të gjithë qytetarëve”

 

Justina Shiroka-Pula, e zgjedhur Presidente e Republikës së Kosovës, ka mbajtur fjalimin e saj të parë pas votimit në Kuvend.

Në fjalën e saj, Shiroka-Pula tha se e pranon detyrën me nder dhe përgjegjësi të madhe, duke theksuar se mandati presidencial nuk i përket vetëm një personi, por qytetarëve dhe institucioneve të Kosovës.

 

“Ky mandat nuk i përket vetëm një personi, i përket qytetarëve tanë, institucioneve tona dhe shtetit për të cilin shumë breza sakrifikuan. Do të jem presidente e gjithë qytetarëve”, tha Shiroka-Pula.

 

Presidentja e re premtoi se gjatë mandatit të saj do të punojë për unitet, drejtësi, zhvillim dhe forcimin e institucioneve, ndërsa theksoi orientimin euroatlantik të Kosovës dhe ruajtjen e lidhjeve me aleatët.

 

“Do të punojë për unitet, drejtësi, zhvillim dhe përforcimin e institucioneve tona. Kosova duhet të ecë përpara si shtet demokratik, sigurt me orientim të qartë euroatlantik e me miqësi të fortë me aleatët tanë. Do ta mbrojë Kushtetutën, interesin e Republikës dhe dinjitetin e qytetarëve tanë. Besoj në Kosovën, njerëzit e saj dhe besoj së bashku mund të ndërtojmë të ardhme më të mirë për brezat që vijnë. Zoti e bekoftë Republikën e Kosovës”, tha ajo.


“Ka bashkëjetuar me Vlora Hysenin”, Berisha: Roni Yeffet u bë brenda natës pronar i 45 milionë eurove nga buxheti i shtetit

 

Kreu i Partisë Demokratike, Sali Berisha, ka hedhur akuza ndaj qeverisë dhe kryeministrit Edi Rama lidhur me aktivitetin e biznesmenit Roni Yeffet dhe marrëdhëniet e tij me struktura dhe zyrtarë të sigurisë e mbrojtjes.

Berisha pretendoi se Yeffet është përfshirë në një skemë që, sipas tij, ka përfituar dhjetëra miliona euro nga fondet publike dhe prona shtetërore.

 

Duke iu referuar një deklarimi të bërë, sipas tij, nga drejtuesja e SHISH, Vlora Hyseni, në Komisionin e Sigurisë, Berisha tha se ajo kishte deklaruar se bashkëjetonte me Roni Yeffet. Sipas kreut të PD-së, kjo tregon për një “kontroll të dyfishtë” të shërbimit informativ dhe e cilësoi situatën si një çështje që prek sigurinë kombëtare dhe, sipas tij, edhe NATO-n.

 

Berisha ngriti akuza edhe për aktivitetin e kompanive të lidhura me Yeffet, duke pretenduar se përmes vendimeve dhe ligjeve të miratuara nga qeveria, kompanive të tij u janë dhënë 45 milionë euro nga buxheti i shtetit, si dhe prona shtetërore.

 

“Ndërkohë, unë më duhet t’u rikujtoj këtu, për të pasur qartë pushtetin e tij, se në komisionin e sigurisë, Vlora Hyseni e pyetur për lidhjet me Ergys Agasin, ka mohuar të ketë ndonjë lidhje të veçantë me të dhe ka deklaruar se bashkëjetonte me Roni Yeffet. E kuptoni se si është i ngërthyer i quajturi shërbimi informativ kombëtar, në njërën anë Agasi, në anën tjetër Roni Yeffet. Kur e dëgjova këtë fjalë, mendova se ishte një shpoti për Lubinë, por burime të besueshme më thanë mua se ajo ka shprehur një të vërtetë.

 

Shërbimi informativ ishte vënë nën një kontroll të dyfishtë, të Agasit dhe Roni Yeffet. Kjo është një nga skemat më mafioze. Një vend anëtar i NATO-s që aplikon skemë të tillë mafioze në fushën e mbrojtjes, kryen një akt shumë të rëndë ndaj vendit të tij, por edhe ndaj aleancës.

 

Siç jeni në dijeni, Roni Yeffet me Miss Autoblindin blinin armë në zona lufte, në Sudan dhe në vende të tjera të Afrikës, i sillnin në Shqipëri, u vinin etiketa shqiptare në një mashtrim të madh për t’i shitur në Ukrainë, në të cilin për hir të së vërtetës, përfaqësuesit e atij vendi ua thonë haptas se ne i blemë me tendera të hapur, jo direkt siç kërkonin këta.

 

Është e faktuar nga regjistrimet që keni dëgjuar përpjekja e tij mafioze për të shtrirë dorën e zezë në gazin e Delvinës. Që të gjitha këto janë porosi në bashkërendim dhe bashkëveprim me Edi Ramën. Aktiviteti i tij është një kërcënim madhor për sigurinë kombëtare të Shqipërisë ndaj dhe e dënoj me forcën më të madhe”, tha Berisha.

 

Ai tha se skema, sipas tij, nisi pas shfaqjes së një sipërmarrëseje të industrisë ushtarake në podcastin e Edi Ramës, të cilën Berisha e cilësoi me ironi si “Miss Autoblindi”. Sipas tij, më pas u krijuan kompani dhe u kryen transaksione aksionesh që sollën Yeffet në një pozicion kontrollues mbi aktivitetet dhe asetet.

Berisha akuzoi gjithashtu qeverinë për përfshirje në kontrata të sektorit të mbrojtjes dhe deklaroi se kompanitë e përfshira, sipas tij, nuk plotësojnë kriteret ligjore dhe financiare për aktivitetin që ushtrojnë.

 

“Roni Yeffet brenda natës bëhet pronar i të gjitha ndërtimeve që ekzistojnë në Shkozë apo në ish-Kombinatin e Traktorëve, bëhet pronar i 45 milionë eurove nga buxheti i shtetit”, deklaroi Berisha.

 

“Ajo çka është për interesin direkt të qytetarëve se në një skemë mafioze të ndërtuar nga Edi Rama, të mbështetur fuqimisht nga Edi Rama me ligje, me vendime, Roni Yeffet de facto kompanisë së tij nga buxheti i taksapaguesve shqiptarë, nga paratë e tyre, i janë dhënë gjer sot 45 milionë euro.

 

Përveç këtyre, ky grup mafiozësh shkon dhe plaçkit prona private të qytetarëve shqiptarë në Zall Herr, prona të fituara me të gjithë dokumentacionin, dhe ua marrin familjeve pronat duke u thënë se janë të shtetit”, tha ai.

 


Humb jetën në spital 12-vjeçari në Tiranë, shkak arresti kardiak

 

Një ngjarje e rëndë është regjistruar në Tiranë, ku një 12-vjeçar ka humbur jetën në një spital gjatë ditës së djeshme. Sipas informacioneve paraprake, i mituri dyshohet se ka pësuar arrest kardiak.

 

Pavarësisht ndërhyrjes së mjekëve dhe përpjekjeve për ta shpëtuar, 12-vjeçari nuk ka mundur të mbijetojë. Rasti është referuar për verifikim nga autoritetet, ndërsa pritet të përcaktohen rrethanat e plota të ngjarjes.

 

Hetimet do të synojnë të zbardhin edhe shkakun e saktë të humbjes së jetës së të miturit, për të përcaktuar nëse bëhet fjalë për një problem të papritur shëndetësor apo për rrethana të tjera. Deri në daljen e të dhënave zyrtare, dyshimi për arrest kardiak mbetet informacion paraprak.


Efektet e rezervës së sigurisë te nafta, operatorët llogarisin rritje të çmimit final 6.1 lekë/litër

 

Krijimi i rezervës së sigurisë me naftë bruto, diesel dhe benzinë pritet të shtojë deri në 6.1 lekë për litër çmimin final të shitjes së karburanteve, sipas përllogaritjeve të operatorëve të importit dhe tregtimit në vend. 

 

Efekti llogaritet nga financimi për blerjen e stokut të rezervës strategjike me naftë të papërpunuar dhe kostot e ruajtjes së nënprodukteve të saj, përfshirë diesel dhe benzinë.   

Projektligji “Për krijimin, mbajtjen dhe menaxhimin e rezervave minimale të sigurisë së naftës bruto dhe nënprodukteve të saj”, i miratuar nga Këshilli i Ministrave dhe i dërguar për shqyrtim në Kuvend, parashikon krijimin gradual të një sasie rezerve prej 238 mijë ton, sasi që korrespondon me rreth 90 ditë importe. 

 

Sipas operatorëve, vetëm financimi i krijimit të rezervës strategjike, të naftës të papërpunuar do të shtojë rreth 3.6 lekë për litër (me TVSH) çmimin final të karburanteve nga tarifa prej 3 lekë për litër që do të paguhet prej operatorëve. 

 Ndërkohë kostot për rezervën tregtare (nënprodukte të naftës), përfshirë kostot e blerjes, infrastrukturës, sigurisë dhe mirëmbajtjes, vlerësohet sipas llogaritjeve të operatorëve të tregut do të shtojnë edhe me 2.5 lekë për litër të tjera çmimin final të shitjes.

 

 
Në total, kostoja shtesë llogaritet të arrijë në 6.1 lekë për litër, e cila do të reflektohet në çmimet e naftës dhe benzinës së shitjes me pakicë.

 
Projektligji i miratuar nga Këshilli i Ministrave, që është dërguar për miratim Kuvendit të Shqipërisë përcakton krijimin e rezervës së hidrokarbureve me një sasi prej 238 mijë ton që është ekuivalente me sasinë për 90 ditë importe. Kjo rezervë pritet të krijohet për një periudhë 5-vjeçare, ku parashikohet që çdo vit të blihet një sasi prej 43 mijë deri 49 mijë ton produkte, përfshirë naftë të papërpunuar, benzinë, diesel, karburant për avionët etj.

 


Për blerjen dhe depozitimin e saj qeveria parashikon që kostot financiare ta mbulojë nëpërmjet tarifës me një nivel të supozuar prej 3 lekë për litër që do të paguhet nga kompanitë.

 


Në total nga kompanitë nëpërmjet tarifës vlera e se cilës është e supozuar, pasi niveli i saj do të përcaktohet me vendim të Këshillit të Ministrave parashikohet të arkëtohen 3.4 deri 3.6 mld lekë apo rreth 40 mln euro në vit. Për 5 vite të krijimit të plotë të stokut të rezervës kostoja llogaritet rreth 200 mln euro.

 


Efektet në rritjen e çmimit final të shitjes për konsumatorin nga vendosja e tarifës janë pranuar edhe nga qeveria.

Në relacionin e projektligjit “Për krijimin, mbajtjen dhe menaxhimin e naftës bruto dhe nënprodukteve të saj”, theksohet se me qëllim financimin e krijimit, mbajtjes dhe menaxhimit të rezervave të sigurisë së naftës dhe nënprodukteve të saj, është parashikuar dhe vendosja e një tarife për këtë qëllim.

 

Sipas relacionit, tarifat e krijimit dhe mbajtjes së rezervës së sigurisë, që aplikohen mbi sasitë e produkteve energjetike hidrokarbure, që i nënshtrohet detyrimit për pagimin e taksës së akcizës, në përputhje me ligjin nr.61/2012, datë 24.5.2012, “Për akcizat në Republikën e Shqipërisë”, të ndryshuar, dhe do të përcaktohet me vendim të Këshillit të Ministrave, çdo vit.

 

“Të gjitha këto aktivitete do të shoqërohen me kosto shtesë për sektorin publik për mbulimin e shpenzimeve për krijimin, ruajtjen, mirëmbajtjen, inspektimin e rezervave të sigurisë, si dhe për aktivitetet e tjera të rregullta të autoritetit.

 

Sigurimi i fondeve do të kërkojë, ndër të tjera, vendosjen e tarifës që do të aplikohet mbi sasitë e produkteve energjetike hidrokarbure. Kjo do të sjellë rritje të vlerës në zinxhirin e ngarkesës financiare dhe rezultatin final të çmimit të shitjes te konsumatori”, përcaktohet në relacion.

 

Përveç kostos shtesë që krijon operatorët vijojnë ta konsiderojnë vendosjen e një taksë të fshehte antikushtetuese, pasi është propozuar pa asnjë konsultim me grupet e interesit dhe niveli i saj nuk i kalon për miratim Kuvendit.

Ndërkohë opozita nëpërmjet një amendamenti të propozuar nga deputeti Enno Bozdo ka kërkuar ndryshime në projektligji. Në amendament është propozuar që kostot për krijimin dhe financimin të rezervës të përballohen nga buxheti shtetit.

 

Po ashtu vendosja e tarifës dhe kostove për mirëmbajtjen e rezervës, propozohen në kulmin e çmimeve për karburantet, e ndikuar nga rritja e çmimeve në bursa dhe barra e rëndë fiskale që ka çmimi në Shqipëri.

Aktualisht nafta në vend është e ngarkuar më disa taksa dhe tarifa, përfshirë TVSH, akcizë, taksën e qarkullimit, taksë karboni, tarifën e skanimit, taksat bashkiake, tarifën e rilicensimit.

 

Në çmimin final të naftës barra e taksave zë 53% të atij apo në vlerë llogaritet të jetë 90 deri 100 lekë të çmimit final. Krahasuar me shtetet e rajonit, vendi ynë ka barrën më të lartë fiskale për naftën.

Në shtetet si Maqedonia e Veriut, Serbia, Mali i Zi dhe Kosovë mbi çmimin e shumicës së naftës llogaritet vetëm akciza dhe TVSH-ja.

 

XS
SM
MD
LG